Kermis/ Concertorgel de Leeuw nu in Haarlem!

21-10-17

Na lang wachten kunnen we nu eindelijk fantastisch nieuws brengen! Stichting SKO is eigenaar geworden van het fameuze 89 toets Gavioliorgel de Leeuw!

Dit orgel is ruim 50 jaar eigendom geweest van de Lions club uit Tiel, die het onderbracht in de stichting Vrienden van Gavioliorgel de Leeuw. Na 50 jaar werd het de overgebleven vrijwilligers te zwaar om met het orgel op pad te gaan. Daarom werd gezocht naar een stichting die het orgel wilde overnemen. SKO werd benaderd door mensen die vreesden dat het orgel wel eens naar het buitenland kon gaan, en samen hebben we het afgelopen half jaar veel tijd, moeite, en zeker ook een behoorlijke portie stress erin gestoken om dit doel te verwezenlijken. Fondsen moesiten worden geworven, want SKO had zelf helaas weinig meer dan enthousiasme in te brengen, maar uiteindelijk is alles in een half jaar gelukt, en kan SKO zich vanaf dit weekend officieel eigenaar noemen van dit fantastische orgel.

De Leeuw is een bijzonder type Gavioli 89-III, geleverd in april 1904 uit de fabriek aan de Rue de Bercy in Parijs, waar Gavioli van 1860 tot 1912 zetelde. Het orgel heeft 89 muziekaftasters (toetsen) in het klavier, registratie-mogelijkheden voor 4 registers en als extra bijzonderheid is het één van de weinige Gavioli-orgels waarbij de schalbekers van het tromboneregister in messing i.p.v. in hout zijn uitgevoerd.

Het werd oorspronkelijk voor een danszaal in Parijs gebouwd, maar werd binnen 10 jaar aan de Nederlandse kermisfirma Hommerson in Breda verkocht. Hommerson plaatste het in zijn reizende bioscoop, de mensen konden daar de eerste stappen van de film zien, nog zonder geluid. Voor de muzikale omlijsting van de film zorgde het orgel. Toen de film steeds meer in vaste theaters te zien was, stopte Hommerson met de exploitatie van zijn reizende bioscoop. Het Gavioli orgel werd verkocht en, na enkele omzwervingen, duikt het orgel dan weer op in 1945 als de Brummense orgelbouwer/restaurator Louis van Deventer het orgel koopt. Echter, het orgel was door slijtage en vochtinwerking en door jarenlange stilstand in de 2e wereldoorlog in een zeer vervallen toestand geraakt.

Na de oorlog was de maatschappij veranderd. De mensen richtten zich op de opbouw en de elektrische geluidsversterking won het uiteindelijk van een zwaar en kostbaar kermisorgel. Een nieuw leven op de kermis was dus twijfelachtig geworden. Orgels werden steeds minder gebruikt en vele prachtige historische instrumenten werden opgeslagen, verkocht naar het buitenland, of zelfs gesloopt.

Gelukkig was destijds een lid van de Lions club Tiel zo bezorgd over de toekomst van dit orgel dat hij de stichting “Vrienden van Gavioli-orgel de ‘Leeuw’” oprichtte.Het orgel werd gekocht en door de heer Van Deventer grondig gerestaureerd. De stichting gebruikte het orgel ruim 50 jaar als concertorgel en het speelde voor speciale projecten van de Lions Club. Vandaar dat het orgel vanaf dan ‘de Leeuw’ wordt genoemd.

De mooie in barokstijl uitgevoerde façade bezit 5 prachtige houten orgelbeelden. Bij het orgel zijn vele muziekboeken uit diverse periodes en van verschillende prima arrangeurs op het gebied van draaiorgelarrangementen; de meeste muziek is natuurlijk muziek uit de vele jaren dat het orgel als blikvanger op de Nederlandse kermissen speelde.

Wij danken de organisaties die het mogelijk gemaakt hebben om dit orgel een nieuwe toekomst in Nederland te geven, dit zijn: het Nationaal fonds draaiorgelbehoud, het Prins Bernhard cultuurfonds, stichting Zabawas, en de Rabobank.

Het bestuur van Stichting SKO